၈ေလးလုံး လူထုအုံၾကြမႈၾကီးကို အျမင္အမ်ဳိးမ်ဳိးျဖင့္ သုံးသပ္ျခင္း

-ရွစ္ေလးလံုး အေရးေတာ္ပံုဟာ ဘာေၾကာင္႔ျဖစ္ခဲ႔ရသလဲ။ စဥ္းစားၾကည္႔မိတယ္။ အေၾကာင္းရင္း Contributing Factor အမ်ိဳးမ်ိဳးရွိမွာပါ။ ဒါေပမယ္႔ေနာက္ခံအခင္းအက်င္းကိုၾကည္႔ရင္ ဖိလစ္ပိုင္၊

 ျမန္မာ၊ တိဘက္၊ ဘဂၤလားေဒ႔ရွ္၊ တုိင္ဝမ္၊ တရုတ္ နဲ႔ အင္ဒိုတုိ႔မွာ လူထုအံုၾကြမႈေတြၿဖစ္ခဲ႔တယ္။ လူထုလႈပ္ရွားမႈေတြက်ယ္ၿပန္႔လာၿပီလို႔ ယူဆခဲ႔ၾကတယ္။ တစ္ခ်ိဳ႔က က်ေတာ႔လဲ အာရွဒီမုိကေရစီ တတိယလိႈင္းအရုိက္လို႔ ေၿပာၾကတာေပါ႔။ ႏုိင္ငံတကာ ေနာက္ခံကားဟာ ယေန႔ အာရပ္ေႏြဦးလိုပဲ 

အဲ႔ဒီ ၁၉၈ဝ လြန္ကာလမ်ားမွာ ဒီလို ရုိက္ခတ္ခဲ႔တယ္။

-မိမိအျမင္မွာေတာ႔ ေနာက္ခံအခင္းအက်င္းေတြနဲ႔ ၈ေလးလံုးအေရးေတာ္ပံုၾကီးဟာ ဆက္စပ္မႈရွိ တယ္လုိ႔ၿမင္ပါတယ္။ "ဖိနွိပ္မႈ သည္ အံုၾကြမႈကို ဖန္တီးေပးသည္"။ ဒီဟာသည္ အမွန္တရားလို႔ ယူဆပါတယ္။ ဒီကိစၥသည္ပင္လွ်င္ အာရွဒီမုိကရက္တုိင္ေဇးရွင္းရဲ႔ တစ္ကယ္႔ မူလဘူတ အေၾကာင္းတရားလုိ႔ယူဆပါတယ္။ ဒါကို အထူးအင္အားၿဖည္႔ေပးေနခဲ႔တဲ႔ အေၾကာင္းရင္းတစ္ခုက

ေတာ႔ စိီးပြားေရးအရခ်ြတ္ျခံဳက်ျခင္းနဲ႔ လူထုအလြန္အမင္းၾကပ္တည္းလာျခင္းပဲၿဖစ္ပါတယ္။ 1962 အာဏာသိမ္းၿပီးေနာက္ပိုင္းမွာ စီးပြားေရးစံနစ္အေနနဲ႔ ဆုိရွယ္လစ္စီးပြားေရးစံနစ္နဲ႔ တံခါးပိတ္မူဝါဒ

ကို က်င္႔သံုးခဲ႔ပါတယ္။ ဒီလို လြဲမွားတဲ႔ ေပၚလစီပိုင္းခ်မွတ္မႈနဲ႔ ညံ႔ဖ်င္းတဲ႔ အုပ္ခ်ဳပ္ေရးက လူထုကို အလြန္အမင္းၾကပ္တည္းေစခဲ႔ၿပီး ေငြသိမ္းမႈေတြဟာ စီးပြားေရးအၾကပ္အတည္းၿဖစ္ေနတဲ႔ လူထုကို ေပါက္ကြဲသြားေစဖုိ႔ျဖစ္ေနေစခဲ႔ၿပီလို႔ယူဆပါတယ္။ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ေနဝင္း မိုးေပၚေထာင္ပစ္တယ္ ေျပာေျပာ၊ မေျပာေျပာ လူထုဟာ ဖိနွိပ္ခံရျခင္း၊ စီးပြားေရးအရ ၾကပ္တည္းလြန္းေနျခင္း စတဲ႔ အခ်က္အလက္ေတြဟာ လူထုတုိက္ပြဲၾကီးတစ္ရပ္ ၿဖစ္ဖုိ႔အတြက္ လံုေလာက္တဲ႔ ေရ၊ ေျမ ျပည္႔စံုေနခဲ႔ၿပီလို႔ သေဘာေပါက္မိပါတယ္။
ဒီအတြက္ အစိုးရအေျပာင္းအလဲ မလုပ္ေပးရင္ လူထုေပါက္ကြဲမႈဟာ မုခ်မေသြျဖစ္လာရမွာၿဖစ္ၿပီး ဒီအတုိင္းပဲျဖစ္ေပၚလာခဲ႔ပါတယ္။ အာဏာရွင္အားလံုးထံုးစံအတုိင္း Burma Strong Man ဦးေနဝင္း

ဟာ လူထုကို စိန္ေခၚခဲ႔ၿပီး လူထုလႈပ္ရွားမႈထံုးစံအတုိင္း ဦးေနဝင္းဟာ ေနာက္ဆံုးေတာ႔ ၿမန္မာ႔ႏုိင္ငံေရး

စင္ၿမင္႔ေပၚကေန ဆင္းခဲ႔ရပါေတာ႔တယ္။ ၁၉၈၈ ေနာက္ပိုင္း တပ္အုပ္ခ်ဳပ္ေရးဝင္လာတာက တစ္ပိုင္းျဖစ္ေပမယ္႔ ဦးေနဝင္းဟာ ျမန္မာ႔ႏိုင္ငံေရးမွာ စင္ေပၚကို ဘယ္ေတာ႔မွ တက္လာလို႔မရေတာ႔ဘဲ ကန္႔လန္႔ကာေနာက္ကြယ္ကေန နိဂံုးခ်ဳပ္ခဲ႔ရတာပါ။ ဒါဟာ People Power Movement လို႔ေခၚတဲ႔ လူထုတုိက္ပြဲၾကီးရဲ႔အက်ိဳးဆက္ၿဖစ္ၿပီး လူထုက ဒဏ္ခတ္ခဲ႔တာပဲၿဖစ္ပါတယ္။

-၁၉၈၈ ခုနွစ္ ၈ လပိုင္း ၈ ရက္ေန႔ မနက္ ၈ နာရီ ၈ မိနစ္မွာ ဒီအေရးေတာ္ပံုၾကီးစတင္ခဲ႔ပါတယ္။ 

၁၃ဝဝ ၿပည္႔အေရးေတာ္ပံုၾကီးနွစ္ငါးဆယ္ၿပည္႔ေသာေန႔လို႔လဲ မွတ္သားရတယ္။ ဒီကေန စတင္လုိက္ၿပီး ေသနတ္ေတြရဲ႔ေပါက္ကြဲသံေတြဟာ ရန္ကုန္ရဲ႔လူမ်ားစု စုေဝးရာေနရာေတြထက္ ထြက္ေပၚလာခဲ႔ၿပီး လမ္းမေတြေပၚ လွ်ံတက္လာတဲ႔ ေသြးေတြဟာ ယေန႔အခ်ိန္အထိ လူထုရင္ထဲ စြန္းထင္းေပက်ံေစခဲ႔ပါေတာ႔တယ္။ ဒီေနာက္မွာေတာ႔ ဦးေနဝင္းဟာေနာက္ထပ္ သူ႔ေနရာကို သူ႔တပည္႔

ကို တင္ၿပီး ေနာက္ကြယ္ကိုဝင္သြားခဲ႔ပါတယ္။ ဦးေနဝင္းအဖြဲ႔ Ne Win's Regime ကို လံုးဝအယံု အၾကည္မရွိေတာ႔တဲ႔ လူထုဟာ ေတာ္လွန္ေရးကို ဆက္လက္ကိုင္စြဲခဲ႔ၾကၿပီး ေဒါက္တာေမာင္ေမာင္လို ဦးေနဝင္းအလြန္လႊမ္းမိုးႏုိင္သူလို႔ ျမင္ၾကသူအေပၚလဲ စိတ္ရွည္သည္းခံႏုိင္စြမ္းမရွိခဲ႔ေတာ႔ပါဘူး။ ဒိီကာလအတြင္းမွာ တုိင္းၿပည္တြင္း မင္းမဲ႔စရိုက္ၿဖစ္သြားခဲ႔ၿပီး ကိုယ္႔လူနဲ႔ကိုယ္ၿပန္ထိန္းရတဲ႔ စံနစ္ၿဖစ္သြားခဲ႔ပါတယ္။ ဒီိဟာကို အေၾကာင္းျပၿပီး အစိုးရေနရာကို တပ္မေတာ္က ဝင္ထိန္းခဲ႔ပါတယ္။ ဒီေနရာမွာ ၾကားျဖတ္အစိုးရတစ္ရပ္ အင္နဲ႔အားနဲ႔ ထူေထာင္ႏုိင္ခဲ႔ရင္ အဆင္ေျပမွာျဖစ္တယ္လို႔ ပြိဳင္႔တစ္ခုအေနနဲ႔ ရႈျမင္ပါတယ္။ ယေန႔ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ စကားအရ ဦးနုကို ၁၉၈၈ အၿပီးကာလ

မွာ ဖိတ္ေခၚခဲ႔ေပမယ္႔ ဦးနုကလဲ သူ႔အသိုင္းအဝိုင္းနဲ႔သူမုိ႔ ညွိနိႈင္းဖုိ႔ခက္ခဲခဲ႔ဟန္ေပၚပါတယ္။ ဒီဟာကိုၾကည္႔ျခင္းအားၿဖင္႔ အေရးေတာ္ပံုၿပီးကာလမွာ အေရးအၾကီးဆံုးၿဖစ္တဲ႔ Law and Order Restoration ကို အင္အားအေတာင္႔ဆံုး အဖြဲ႔က ရယူသြားႏုိင္ခဲ႔ၿပီလုိ႔ ယူဆမိပါတယ္။ ဒီလုိ အသည္းအသန္အေျခအေနမွာ အရပ္ဖက္အင္အားေတြကို အင္အားေတာင္႔တင္းေနေအာင္ စုစည္းသင္႔ခဲ႔ေပမယ္႔ မလုပ္ႏုိင္ခဲ႔ျခင္းသည္ ေတာ္လွန္ေရးအၿပီးကာလအတြက္ အဓိက လုိအပ္ခ်က္လို႔ယူဆမိပါတယ္။

-ရွစ္ေလးလံုးကာလအၿပီးမွာ မက္ဆီကိုေတာ္လွန္ေရး Fuerzas de Liberacion Nacional (FLN) လႈပ္ရွားမႈဆန္ဆန္ အတုိင္း ေက်ာင္းသားေတြေတာခုိသြား ၿပီးလက္နက္ကိုင္ေတာ္လွန္ေရးကို ဆင္ႏြဲခဲ႔တယ္လို႔ ဆုိၾကပါတယ္။ ကရင္နဲ႔စစ္ေရးအလြန္တင္းမာေနတဲ႔ ကာလမွာ ျပည္တြင္းနိုင္ငံေရး အၾကပ္အတည္းကို လက္နက္နည္းနဲ႔ေျဖရွင္းၿပီး မရရေအာင္ ခ်ဳပ္ကိုင္သြားႏိုင္ခဲ႔ေသာ စစ္တပ္ကပဲ အလြန္အင္အားၾကိီးေနတာလား၊ ဒါမွ မဟုတ္ တုိင္းရင္းသားလက္နက္ကုိင္၊ ေက်ာင္းသားလက္နက္

ကုိင္၊ အေဝးေရာက္ညြန္႔ေပါင္းအစိုးရေတြနဲ႔ ပူးေပါင္းၿပီ ဖက္ဒရယ္ၿပည္ေထာင္စုအျဖစ္ တပ္မေတာ္ 

အေပၚ ဖိိအားေပးဖုိ႔ မတတ္ႏုိင္ခဲ႔ျခင္းလားဆုိတာကို ေတာ႔ အတြင္းလူေတြ ပိုသိၾကမယ္ထင္ပါတယ္။ ရွစ္ေလးလံုးကေပးေနတဲ႔ သင္ခန္းစာေတြကေတာ႔အမ်ားၾကီးပါပဲ။ ျပည္သူကို ထီမထင္သလုိ ဆက္ဆံ

ရင္ အင္မတန္ မာေၾကာတဲ႔ ဦးေနဝင္းလို အာဏာရွင္ေတာင္ ဒဏ္ခတ္တာခံရတယ္ဆုိတာကိုေတာ႔ျဖင့္႔ သေဘာေပါက္နားလည္ေနေစလိမ္႔မယ္လို႔သာ ေတြးေနမိပါတယ္။

စာအုပ္တစ္အုပ္အသစ္ထြက္ပါတယ္။ George Kasifiascas ေရးပါတယ္။ အတြဲနွစ္ပိုင္းရွိိပါတယ္။ အပိုင္းနွစ္မွာ ၁၉၈ဝ လြန္ကာလမ်ားအထိပါပါတယ္။ သူက လက္ဝဲရႈေထာင္႔ကေနေရးပါတယ္။ လက္ဝဲတစ္ဦးရဲ႔အျမင္ဆုိပါစို႔။ သိမ္းထားခ်င္ရင္ေတာ႔ ဝယ္လို႔ရမယ္ထင္ပါတယ္။
ဓါတ္ပံုကေတာ႔ whiterosereader.org ကေန ယူပါတယ္။