၂၅ႏွစ္ဆိုတာ သက္ရွိထင္ရွားလူတစ္ေယာက္အတြ က္
အရြယ္ေရာက္ၿပီး၊ ပညာစံုၿပီးလူ႕ေဘာင္ေလာ
ကမွာ ထိုက္သင္႔သေလာက္ လည္း အေတြ႕အႀကံဳရွိၿပီးတဲ႔ လူငယ္တစ္ေယာက္ ျဖစ္ေနပါၿပီ။ ၁၉၈၈
ခုႏွစ္က စလိုက္တဲ႔ ကၽြန္မတို႔ရဲ႕လွုပ္ရွား မူအေရးေတာ္ပံုဟာ အခုဆိုရင္အရြယ္ေရာက္ၿပီး
ရင္႔က်က္ေနပါၿပီ။ ကၽြန္မတို႔ရဲ႕အေဖ၊ အေမ၊အဘိုးအဘြားေတြ လက္ထက္က ဆင္ႏြဲခဲ႔ၾကတဲ႔
၁၃၀၀ျပည္႔ အေရးေတာ္ပံုဆိုတာကို ငယ္ငယ္ကဖတ္ခဲ႔ရ၊မွတ္ခဲ႔ရ၊ တဆင္႔စကား၊တဆင္႔နားနဲ႔
ေလ႔လာခဲ႔ဖူးပါတယ္။ ၁၃၀၀ျပည္႔အေရးေတာ္ပံုႀကီး ေၾကာင္႔တခါတည္း လြတ္လပ္ေရးမရခဲ႔ေပ
မယ္႔လို႔ လြတ္လပ္ေရးအတြက္ အေရးႀကီးတဲ႔ အခ်ိဳး အေကြ႕တစ္ခုျဖစ္ခဲ႔တယ္လို႔ သိခဲ႔ရပါတယ္။
၁၃၀၀ျပည္႔ အေရးေတာ္ပံုႀကီးအၿပီး ႏွစ္ေပါင္း၅၀ေလာက္အၾကာ ေရႊရတုအခါသမယ ကၽြန္မတို႔လက္ထက္မွာ ၁၃၅၀ျပည္႔အေရးေတာ္ပံုႀကီးကိ ု
ကိုယ္တိုင္ကိုယ္က်ပဲ ႀ႔ကံဳေတြ႕ရပါေတာ႔
တယ္။ ကၽြန္မတို႔ ဆင္ႏြဲခဲ႔ၾကတဲ႔ ၁၃၅၀ျပည္႔ အေရးေတာ္ပံုႀကီးဟာလည္း ဒီမိုကေရစီေရး၊လြတ္လပ္မူ အခြင္႔အေရးေတြအတြက္ အေရးပါတဲ႔ အခ်ိဳးအေကြ႕ႀကီးတစ္ခုျဖစ္ခဲ ႔ပါ
တယ္။ မၿပီးဆံုးႏိုင္တဲ႔ ဒီအေရးေတာ္ပံုႀကီးဟာ အခုဆိုရင္ေငြရတုေတာင္
တိုင္ခဲ႔ပါၿပီ။ ၁၃၀၀ျပည္႔ အေရးေတာ္ပံုႀကီးကစလို႔ လြတ္လပ္ေရးရဲ႕
ေရႊရတု၊ေငြရတု ကာလေတြကို ျဖတ္သန္းခဲ႔ရတဲ႔ ကၽြန္မတို႔ တိုင္းျပည္ဟာ
တကယ္ပဲ လြတ္လပ္ေရးရဲ႕အႏွစ္သာရေတြ၊ ဒီမိုကေရစီစနစ္ရဲ႕ အခြင္႔အေရးေတြ ခံစားရရွိၿပီလားလို႔ ေမးစရာရွိပါတယ္။
အမွန္ေတာ႔ ဒီမုိကေရစီစနစ္ဆိုတာ ကၽြန္မတို႔ႏွိုင္ငံမွာ ႏွစ္ေပါင္းမ်ားစြာ အျမစ္တြယ္ခဲ႔တဲ႔၊
ျပႆနာေတြကို ေျဖရွင္းဖို႔ အခြင္႔အေရး ေပးႏိုင္တဲ႔ စနစ္ပဲ ျဖစ္ပါတယ္။ အာဏာရွင္စနစ္ေအာက္မွာ
ေျဖရွင္းခြင္႔မရခဲ႔တဲ႔ႏိုင္ ငံေရး၊ စီးပြားေရး၊ လူမူေရး၊ ဘာသာေရး၊ အခက္အခဲေတြ၊ အတားအဆီးေတြ၊
ျပႆနာေတြကို စနစ္တက်ေျဖရွင္းဖို႔၊ညိွႏွိ ုင္းတိုင္ပင္ဖို႔၊ ေတြ႕ဆံုေဆြးေႏြး အေျဖရွာဖို႔ ကၽြန္မတို႔ ဒီမုိကေရစီကို လိုအပ္ပါတယ္။
ဒီမုိကေရစီစနစ္နဲ႔ ညီညႊတ္တဲ႔ လြတ္လပ္မူ၊ အခြင္႔အေရးေတြ လို္အပ္ပါတယ္။ ဒီလိုလြတ္လပ္မူ အခြင္႔အေရးေတ ြ မရသေရြ႕၊ ဒီလုိညွိႏွိုင္းေဆြးေႏြးအေျ ဖရွာမူ
အေလ႔အက်င္႔ကို တစ္ခုကို မထူေထာင္ႏိုင္သေရြ႕ ကၽြန္မတို႔ဟာ လြတ္လပ္ေရးရဲ႕
အႏွစ္သာရနဲ႔ ဒီမိုကေရစီရဲ႕ အရသာကို
ခံစား၊စံစား ႏိုင္ဦးမွာ မဟုတ္ပါဘူး။
၈၈ အေရးေတာ္ပံုဟာ ကၽြန္မတို႔ျပည္သူေတြရဲ႕နား၊ မ်က္စိေတြကို
ဖြင္႔ေပးခဲ႔ပါတယ္။ ႏွစ္ေပါင္းမ်ားစြာ အထီးက်န္ေနရာက ကမၻာႀကီးနဲ႔
အဆက္အသြယ္ျပန္ရခဲ႔ပါတယ္။ အေရးအႀကီးဆံုးက ကၽြန္မတို႔ရဲ႕
တိုင္းရင္းသားေတြအပါအ၀င္ ျပည္သူလူထု တစ္ရပ္လံုးက မိမိတို႔အလိုရွိတဲ႔စနစ္၊
ထူေထာင္ခ်င္တဲ႔ လူ႕ေဘာင္၊တည္ ေဆာက္ခ်င္တဲ႔
ျပည္ေထာင္စုကို ရွင္းလင္းထင္ရွားစြာ ထုတ္ေဖာ္ ျပသဖုိ႔
အခြင္႔အေရးေတြ ရလိုက္တာပါပဲ။ အမ်ိဳးသားရင္ၾကားေစ႔ေရးကို ေလွ်ာက္ျခင္းအားျဖင္႔ အားလံုးပါ၀င္တဲ႔ တည္ေဆာက္ေရးျဖစ္ေစႏိုင္မယ္႔ အခြင္႔အေရးကိုလည္း ရလိုက္ပါတယ္။
သမိုင္းေၾကာင္းနဲ႔ ယွဥ္ရင္ ၂၅ ႏွစ္ဆိုတာ သိပ္ၾကာလွတာမဟုတ္တဲ႔ အတြက္ ကၽြန္မအေနနဲ႔ မၿပီးဆံုးေသးတဲ႔ အေရးေတာ္ပံု တစ္ခုကို ဆက္လက္ဆင္ႏြဲေနတယ္လို႔ပဲ သေဘာထားပါတယ္။ ဒီမုိကေရစီရဲ႕အရသာကို ျမည္းစမ္းၾကည္႔ခြင္႔ရရံဳနဲ႔ ၈၈ အေရးေတာ္ပံုမွာ အသက္ေတြ၊ဘ၀ေတြ စည္းစိမ္ဥစၥာေတြ၊ ရာထူးနႏၱရေတြ၊ အခြင္႔အလမ္းေတြ အဆံုးရွံုးခံခဲ႔တဲ႔သူေတြအေပ ၚ
တာ၀န္ေက်
ၿပီလို႔ မေျပာႏိုင္ေသးပါဘူး။ ကၽြန္မတို႔ လိုခ်င္တဲ႔စနစ္၊ လူ႕ေဘာင္၊ျပည္ေထာင္စုကို တည္ေဆာက္ဖို႔ အခြင္႔အေရးရမယ္ ႀကံရံုရွိေသးတယ္လို႔ပဲ ေျပာႏိုင္မွာပါ။
ဘယ္လိုပဲ ျဖစ္ျဖစ္ ေငြရတုကေန ေရြရတုမတိုင္မီ ကၽြန္မတို႔စိုက္ခဲ႔သမွ် ေနာင္လာေနာက္သားမ်ား ရိတ္သိမ္းခြင္႔ရဖို႔ ကၽြန္မတို႔ဟာ ကမၻာေပၚမွာ အမ်ားက အထင္မႀကီးေတာင္ အထင္ေသးမခံရတဲ႔ တိုင္းျပည္တစ္ခုျဖစ္ဖို႔၊ ကၽြန္မတို႔ တိုင္းရင္းသားျပည္သူလူထုအား လံုး
တကယ္လြတ္လပ္ၿပီး ဒီမိုကေရစီအခြင္႔အေရး၊ လြတ္လပ္ခြင္႔၊ အခြင္႔အလမ္းေတြ
စစ္စစ္မွန္မွန္ ရရွိခံစားႏိုင္ဖို႔ ဆက္လက္ႀကိဳးစားၾကရပါဦးမယ္။ ကၽြန္မလည္း လြန္ခဲ႔တဲ႔ ၂၅ႏွစ္က ယူခဲ႔တဲ႔ တာ၀န္ေတြ ၿပီးျပတ္ေက်ပြန္ေအာင္ ဆက္လက္ ႀကိဳးစားပါဦးမယ္။
ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္
စုသဲမြန္ (Suu Thae Mon)
ကမွာ ထိုက္သင္႔သေလာက္ လည္း အေတြ႕အႀကံဳရွိၿပီးတဲ႔ လူငယ္တစ္ေယာက္ ျဖစ္ေနပါၿပီ။ ၁၉၈၈
ခုႏွစ္က စလိုက္တဲ႔ ကၽြန္မတို႔ရဲ႕လွုပ္ရွား မူအေရးေတာ္ပံုဟာ အခုဆိုရင္အရြယ္ေရာက္ၿပီး
ရင္႔က်က္ေနပါၿပီ။ ကၽြန္မတို႔ရဲ႕အေဖ၊ အေမ၊အဘိုးအဘြားေတြ လက္ထက္က ဆင္ႏြဲခဲ႔ၾကတဲ႔
၁၃၀၀ျပည္႔ အေရးေတာ္ပံုဆိုတာကို ငယ္ငယ္ကဖတ္ခဲ႔ရ၊မွတ္ခဲ႔ရ၊ တဆင္႔စကား၊တဆင္႔နားနဲ႔
ေလ႔လာခဲ႔ဖူးပါတယ္။ ၁၃၀၀ျပည္႔အေရးေတာ္ပံုႀကီး ေၾကာင္႔တခါတည္း လြတ္လပ္ေရးမရခဲ႔ေပ
မယ္႔လို႔ လြတ္လပ္ေရးအတြက္ အေရးႀကီးတဲ႔ အခ်ိဳး အေကြ႕တစ္ခုျဖစ္ခဲ႔တယ္လို႔ သိခဲ႔ရပါတယ္။
၁၃၀၀ျပည္႔ အေရးေတာ္ပံုႀကီးအၿပီး ႏွစ္ေပါင္း၅၀ေလာက္အၾကာ ေရႊရတုအခါသမယ ကၽြန္မတို႔လက္ထက္မွာ ၁၃၅၀ျပည္႔အေရးေတာ္ပံုႀကီးကိ
တယ္။ ကၽြန္မတို႔ ဆင္ႏြဲခဲ႔ၾကတဲ႔ ၁၃၅၀ျပည္႔ အေရးေတာ္ပံုႀကီးဟာလည္း ဒီမိုကေရစီေရး၊လြတ္လပ္မူ အခြင္႔အေရးေတြအတြက္ အေရးပါတဲ႔ အခ်ိဳးအေကြ႕ႀကီးတစ္ခုျဖစ္ခဲ
တကယ္ပဲ လြတ္လပ္ေရးရဲ႕အႏွစ္သာရေတြ၊ ဒီမိုကေရစီစနစ္ရဲ႕ အခြင္႔အေရးေတြ ခံစားရရွိၿပီလားလို႔ ေမးစရာရွိပါတယ္။
အမွန္ေတာ႔ ဒီမုိကေရစီစနစ္ဆိုတာ ကၽြန္မတို႔ႏွိုင္ငံမွာ ႏွစ္ေပါင္းမ်ားစြာ အျမစ္တြယ္ခဲ႔တဲ႔၊
ျပႆနာေတြကို ေျဖရွင္းဖို႔ အခြင္႔အေရး ေပးႏိုင္တဲ႔ စနစ္ပဲ ျဖစ္ပါတယ္။ အာဏာရွင္စနစ္ေအာက္မွာ
ေျဖရွင္းခြင္႔မရခဲ႔တဲ႔ႏိုင္
ျပႆနာေတြကို စနစ္တက်ေျဖရွင္းဖို႔၊ညိွႏွိ
ဒီမုိကေရစီစနစ္နဲ႔ ညီညႊတ္တဲ႔ လြတ္လပ္မူ၊ အခြင္႔အေရးေတြ လို္အပ္ပါတယ္။ ဒီလိုလြတ္လပ္မူ အခြင္႔အေရးေတ
ခံစား၊စံစား ႏိုင္ဦးမွာ မဟုတ္ပါဘူး။
၈၈ အေရးေတာ္ပံုဟာ ကၽြန္မတို႔ျပည္သူေတြရဲ႕နား၊
အခြင္႔အေရးေတြ ရလိုက္တာပါပဲ။ အမ်ိဳးသားရင္ၾကားေစ႔ေရးကို ေလွ်ာက္ျခင္းအားျဖင္႔ အားလံုးပါ၀င္တဲ႔ တည္ေဆာက္ေရးျဖစ္ေစႏိုင္မယ္႔
သမိုင္းေၾကာင္းနဲ႔ ယွဥ္ရင္ ၂၅ ႏွစ္ဆိုတာ သိပ္ၾကာလွတာမဟုတ္တဲ႔ အတြက္ ကၽြန္မအေနနဲ႔ မၿပီးဆံုးေသးတဲ႔ အေရးေတာ္ပံု တစ္ခုကို ဆက္လက္ဆင္ႏြဲေနတယ္လို႔ပဲ သေဘာထားပါတယ္။ ဒီမုိကေရစီရဲ႕အရသာကို ျမည္းစမ္းၾကည္႔ခြင္႔ရရံဳနဲ႔
ၿပီလို႔ မေျပာႏိုင္ေသးပါဘူး။ ကၽြန္မတို႔ လိုခ်င္တဲ႔စနစ္၊ လူ႕ေဘာင္၊ျပည္ေထာင္စုကို တည္ေဆာက္ဖို႔ အခြင္႔အေရးရမယ္ ႀကံရံုရွိေသးတယ္လို႔ပဲ ေျပာႏိုင္မွာပါ။
ဘယ္လိုပဲ ျဖစ္ျဖစ္ ေငြရတုကေန ေရြရတုမတိုင္မီ ကၽြန္မတို႔စိုက္ခဲ႔သမွ် ေနာင္လာေနာက္သားမ်ား ရိတ္သိမ္းခြင္႔ရဖို႔ ကၽြန္မတို႔ဟာ ကမၻာေပၚမွာ အမ်ားက အထင္မႀကီးေတာင္ အထင္ေသးမခံရတဲ႔ တိုင္းျပည္တစ္ခုျဖစ္ဖို႔၊ ကၽြန္မတို႔ တိုင္းရင္းသားျပည္သူလူထုအား
ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္
စုသဲမြန္ (Suu Thae Mon)
