ဂ်ာေတာ႔(ပ္)-(ျမစ္မခ)
ဇြန္(၁)ရက္၊၂၀၁၂ခုႏွစ္။
တုိင္းေဒသႀကီးႏွင့္ျပည္နယ္အသီးသီးရိွ တိုင္းရင္းသားလူမ်ဳိးမ်ား၏ စာေပႏွင့္ရိုးရာယဥ္ေက်းမႈမ်ား လႊတ္ေတာ္ ကိုယ္စားလွယ္မ်ားက သြားေရာက္ေလ့လာခဲ့ရာတြင္ တုိင္းရင္းသားအမ်ားစုမွာ ဖက္ဒရယ္မူဝါဒအား ေတာင္းဆို ခဲ့ၾကေၾကာင္း လႊတ္ေတာ္ ကိုယ္စား လွယ္မ်ားထံက သိရသည္။
“ဖက္ဒရယ္မူနဲ႔ မသြားရင္ ျမန္မာျပည္မွာ ဘယ္ေတာ့မွ မၿငိမ္းခ်မ္းႏိုင္ဘူး။ ျပည္နယ္အသီးသီးက ကိုယ္ပိုင္အခြင့္ အေရး ျပ႒ာန္း ခြင့္မရိွဘူး။ တိုင္းႏွင့္ျပည္နယ္က အခြင့္အေရးကမတူဘူး။ အဲ့တာ
ေၾကာင့္ ဖယ္ဒရယ္ရိွရမယ္။” ဟုခ်င္းတိုးတက္ေရး ပါတီ ဥကၠ႒ ပူးႏုိထန္ကပ္က ေမလ (၂၈) ရက္ေန႔ မံႈရြာၿမိဳ႕တြင္ ေျပာဆိုတင္ျပ ေဆြးေႏြးခဲ့ ေၾကာင္း ၄င္းကေျပာသည္။
ဆက္လက္၍ ဒီမိုကေရစီနည္းျဖင္႔ တုိင္းရင္းသားအေရးမ်ာအား ေျဖရွင္းႏိုင္မည္မဟုတ္ေၾကာင္း အေျခခံဥပေဒ တြင္သာ တိုင္းရင္းသား အေရးအား တိက်စြာျပ႒ာန္းထားရမည္ျဖစ္ၿပီး၊ ကိုယ္ပိုင္ျပ႒ာန္းခ်က္ရိွမွ ျပည္တြင္း ၿငိမ္းခ်မ္းေရး ရရွိ မည္ျဖစ္ေၾကာင္းကိုလည္း တင္ျပေဆြးေႏြးခဲ့သည္။
“တိုင္းေဒသႀကီးႏွင့္ ျပည္နယ္ အခြင့္အေရးက မတူဘူး။ ျပည္နယ္အစိုးရေတြက ဘာလုပ္ပိုင္ခြင့္ မရိွဘူး။ ဘာလုပ္ႏိုင္လဲ၊ စည္ပင္ ကိစၥေလာက္ပဲ ရိွတယ္။ ပညာေရးဆိုလည္း ျပည္ေထာင္စုကပဲ လုပ္မလား၊ ျပည္နယ္ အစိုးရပဲ လုပ္မလား မကြဲျပားဘူးျဖစ္ေနတယ္။” ဟု ပူးႏိုထန္ကပ္က ျမစ္မခမီဒီယာသို႔ ဆက္ေျပာသည္။
’ဖက္ဒရယ္လို႔ေျပာရင္ ျမန္မာအစုိးရကေတာ့ ေျပာမွာပဲ သူ႔လႊတ္ေတာ္နဲ႔ သူထားၿပီပဲလို႔ေျပာမွာပဲ။ ဒါေပမယ့္ ျဖစ္ၿပီလား။ မျဖစ္ေသးဘူး။ တရားလႊတ္ေတာ္၊ တရားစီရင္ေရးက ဘယ္သူကိုင္ထားလဲ။ အုပ္ခ်ဳပ္ေရး၊ ဥပေဒ ျပဳေရး၊ တရားစီရင္ေရး၊ အုပ္ခ်ဳပ္ေရး ဘယ္သူကိုင္ထားတုန္း။ ျပည္ေထာင္စုက အုပ္ခ်ဳပ္ေနတယ္။
ဥပေဒ ျပဳေရးလည္း ျပည္ေထာင္စုက ျပဳထားတယ္။ ကရင္၊ ကခ်င္၊ ရွမ္း ေျပာလုိက္ရင္ ဖက္ဒရယ္ပဲ၊ သူတို႔ေျပာတဲ့ ဖက္ဒရယ္က ငါတို႔ျပည္နယ္မွာ ငါတုိ႔ကိုယ္တိုင္ အုပ္ခ်ဳပ္မယ္။ တကယ့္စစ္မွန္တဲ့ ဖက္ဒ ရယ္ ရေအာင္ အမ်ားႀကီး ႀကိဳးစားရမယ္”ဟု အမ်ဳိးသား ဒီမိုကေရစီအဖြဲ႕ခ်ဳပ္မွ ၁၉၉၀ ေရြးေကာက္ပြဲ၀င္ ၀ါရင္႔ႏိုင္ငံ ေရးသမားတစ္ဦးက သံုးသပ္ေျပာၾကားခဲ႔သည္။
ျပည္သူ႔လႊတ္ေတာ္ႏွင္႔ အမ်ဳိးသားလႊတ္ေတာ္ႏွစ္ရပ္မွ တုိင္းရင္းသားေရးရာေကာ္မတီအဖြဲ႔ႏွင့္ ေကာ္မ ရွင္ အဖြဲ႔ဝင္မ်ားသည္ ရခိုင္ျပည္ နယ္၊ ကခ်င္ျပည္နယ္၊ ခ်င္းျပည္နယ္၊မြန္ျပည္နယ္၊ ကရင္ျပည္နယ္၊ ကယားျပည္နယ္၊ စစ္ကိုင္းတုိင္းေဒသႀကီး၊ မႏၱေလးတိုင္းေဒသႀကီး၊ တနသၤာရီတုိင္းေဒသႀကီး စသည့္ တုိင္းေဒသႀကီးႏွင့္ျပည္နယ္ အသီးသီးရိွ တိုင္းရင္းသားေရးရာ ကိစၥမ်ားအား ေမလ (၂၂) ရက္မွ ဇြန္လ (၁ )ရက္ေန႔အၾကား သြားေရာက္ ေလ့လာခဲ့ျခင္း ျဖစ္သည္။
ျပည္နယ္အသီးသီးတြင္ ဖယ္ဒရယ္မူဝါဒ လိုအပ္ေနေၾကာင္း တိုင္းရင္းသားေရးရာႏွင့္ ျပည္တြင္းၿငိမ္း ခ်မ္းေရး အဖြဲ ႕အတြင္းေရး မွဴး ေဒၚဒြဲဘူက ဆိုသည္။
“ျမန္မာျပည္မွာက ဖယ္ဒရယ္ဆိုတာ ျပည္နယ္ႏွင့္ တုိင္းေဒသႀကီးမွာ အတုျဖစ္ေနတယ္ေလ။ အဆင့္အတန္းတူ မျဖစ္ေနဘူးေလ။ ကိုယ့္ယဥ္ေက်းမႈ၊ ကိုယ့္ေနရာ၊ ကိုယ့္နယ္ေျမ၊ ကိုယ့္ေဒသထြက္ သံယံဇာတ၊ လုိက္ၿပီးကိုယ့္ ဟာကိုယ္ ဥပေဒျပဳခြင့္ရိွရမယ္။” ဟု ေဒၚဒြဲဘူက ေျပာသည္။
တုိင္းရင္းသားေရးရာ စာေပႏွင္႔ယဥ္ေက်းမႈအား ေလ့လာၿပီးေနာက္ ျပည္ေထာင္စုလႊတ္ေတာ္တြင္ ျပန္ လည္ တင္ျပေတာင္းဆိုသြား မည္ျဖစ္ကာ အေျခခံဥပေဒပါတုိင္းရင္းသားအေရးကိစၥမ်ားအား ျပန္လည္ျပင္ဆင္ေရး သား သြားမည္ျဖစ္ေၾကာင္း ေဒၚဒြဲဘူက ဆက္ေျပာသည္။
ကခ်င္ျပည္နယ္တြင္မူ အခြန္ကိစၥမ်ားႏွင့္ပတ္သက္၍ ကခ်င္ျပည္နယ္ႏွင့္ကိုက္ညီေသာ ဥပေဒျပဳခြင့္ လုပ္ေဆာင္ သြားမည္ျဖစ္ေၾကာင္း ကိုလည္း သိရသည္။
“ခုက ျပည္ေထာင္စုမွာပဲ လုပ္ပိုင္ခြင့္ေတြက သူတို႔ဆီမွာပဲေလ အကုန္ပံုေနတယ္။ ဒီတိုင္းရင္းသား စာေပ၊ယဥ္ေက်းမႈ အကုန္ေပ့ါ။ ျပည္နယ္ႏွင့္ တုိင္းေဒသႀကီးေတြကလည္း လုပ္ပိုင္ခြင့္ ျပန္ခြဲေဝေပးရမယ္။ တုိင္းရင္း သားအေရးကို တိုင္းရင္းသား လက္ထဲအပ္ရမယ္။” ဟု ဆက္လက္ၿပီး ေဒၚဒြဲဘူက ဆက္ေျပာသည္။
ဇြန္(၁)ရက္၊၂၀၁၂ခုႏွစ္။
တုိင္းေဒသႀကီးႏွင့္ျပည္နယ္အသီးသီးရိွ တိုင္းရင္းသားလူမ်ဳိးမ်ား၏ စာေပႏွင့္ရိုးရာယဥ္ေက်းမႈမ်ား လႊတ္ေတာ္ ကိုယ္စားလွယ္မ်ားက သြားေရာက္ေလ့လာခဲ့ရာတြင္ တုိင္းရင္းသားအမ်ားစုမွာ ဖက္ဒရယ္မူဝါဒအား ေတာင္းဆို ခဲ့ၾကေၾကာင္း လႊတ္ေတာ္ ကိုယ္စား လွယ္မ်ားထံက သိရသည္။
“ဖက္ဒရယ္မူနဲ႔ မသြားရင္ ျမန္မာျပည္မွာ ဘယ္ေတာ့မွ မၿငိမ္းခ်မ္းႏိုင္ဘူး။ ျပည္နယ္အသီးသီးက ကိုယ္ပိုင္အခြင့္ အေရး ျပ႒ာန္း ခြင့္မရိွဘူး။ တိုင္းႏွင့္ျပည္နယ္က အခြင့္အေရးကမတူဘူး။ အဲ့တာ
ေၾကာင့္ ဖယ္ဒရယ္ရိွရမယ္။” ဟုခ်င္းတိုးတက္ေရး ပါတီ ဥကၠ႒ ပူးႏုိထန္ကပ္က ေမလ (၂၈) ရက္ေန႔ မံႈရြာၿမိဳ႕တြင္ ေျပာဆိုတင္ျပ ေဆြးေႏြးခဲ့ ေၾကာင္း ၄င္းကေျပာသည္။
ဆက္လက္၍ ဒီမိုကေရစီနည္းျဖင္႔ တုိင္းရင္းသားအေရးမ်ာအား ေျဖရွင္းႏိုင္မည္မဟုတ္ေၾကာင္း အေျခခံဥပေဒ တြင္သာ တိုင္းရင္းသား အေရးအား တိက်စြာျပ႒ာန္းထားရမည္ျဖစ္ၿပီး၊ ကိုယ္ပိုင္ျပ႒ာန္းခ်က္ရိွမွ ျပည္တြင္း ၿငိမ္းခ်မ္းေရး ရရွိ မည္ျဖစ္ေၾကာင္းကိုလည္း တင္ျပေဆြးေႏြးခဲ့သည္။
“တိုင္းေဒသႀကီးႏွင့္ ျပည္နယ္ အခြင့္အေရးက မတူဘူး။ ျပည္နယ္အစိုးရေတြက ဘာလုပ္ပိုင္ခြင့္ မရိွဘူး။ ဘာလုပ္ႏိုင္လဲ၊ စည္ပင္ ကိစၥေလာက္ပဲ ရိွတယ္။ ပညာေရးဆိုလည္း ျပည္ေထာင္စုကပဲ လုပ္မလား၊ ျပည္နယ္ အစိုးရပဲ လုပ္မလား မကြဲျပားဘူးျဖစ္ေနတယ္။” ဟု ပူးႏိုထန္ကပ္က ျမစ္မခမီဒီယာသို႔ ဆက္ေျပာသည္။
’ဖက္ဒရယ္လို႔ေျပာရင္ ျမန္မာအစုိးရကေတာ့ ေျပာမွာပဲ သူ႔လႊတ္ေတာ္နဲ႔ သူထားၿပီပဲလို႔ေျပာမွာပဲ။ ဒါေပမယ့္ ျဖစ္ၿပီလား။ မျဖစ္ေသးဘူး။ တရားလႊတ္ေတာ္၊ တရားစီရင္ေရးက ဘယ္သူကိုင္ထားလဲ။ အုပ္ခ်ဳပ္ေရး၊ ဥပေဒ ျပဳေရး၊ တရားစီရင္ေရး၊ အုပ္ခ်ဳပ္ေရး ဘယ္သူကိုင္ထားတုန္း။ ျပည္ေထာင္စုက အုပ္ခ်ဳပ္ေနတယ္။
ဥပေဒ ျပဳေရးလည္း ျပည္ေထာင္စုက ျပဳထားတယ္။ ကရင္၊ ကခ်င္၊ ရွမ္း ေျပာလုိက္ရင္ ဖက္ဒရယ္ပဲ၊ သူတို႔ေျပာတဲ့ ဖက္ဒရယ္က ငါတို႔ျပည္နယ္မွာ ငါတုိ႔ကိုယ္တိုင္ အုပ္ခ်ဳပ္မယ္။ တကယ့္စစ္မွန္တဲ့ ဖက္ဒ ရယ္ ရေအာင္ အမ်ားႀကီး ႀကိဳးစားရမယ္”ဟု အမ်ဳိးသား ဒီမိုကေရစီအဖြဲ႕ခ်ဳပ္မွ ၁၉၉၀ ေရြးေကာက္ပြဲ၀င္ ၀ါရင္႔ႏိုင္ငံ ေရးသမားတစ္ဦးက သံုးသပ္ေျပာၾကားခဲ႔သည္။
ျပည္သူ႔လႊတ္ေတာ္ႏွင္႔ အမ်ဳိးသားလႊတ္ေတာ္ႏွစ္ရပ္မွ တုိင္းရင္းသားေရးရာေကာ္မတီအဖြဲ႔ႏွင့္ ေကာ္မ ရွင္ အဖြဲ႔ဝင္မ်ားသည္ ရခိုင္ျပည္ နယ္၊ ကခ်င္ျပည္နယ္၊ ခ်င္းျပည္နယ္၊မြန္ျပည္နယ္၊ ကရင္ျပည္နယ္၊ ကယားျပည္နယ္၊ စစ္ကိုင္းတုိင္းေဒသႀကီး၊ မႏၱေလးတိုင္းေဒသႀကီး၊ တနသၤာရီတုိင္းေဒသႀကီး စသည့္ တုိင္းေဒသႀကီးႏွင့္ျပည္နယ္ အသီးသီးရိွ တိုင္းရင္းသားေရးရာ ကိစၥမ်ားအား ေမလ (၂၂) ရက္မွ ဇြန္လ (၁ )ရက္ေန႔အၾကား သြားေရာက္ ေလ့လာခဲ့ျခင္း ျဖစ္သည္။
ျပည္နယ္အသီးသီးတြင္ ဖယ္ဒရယ္မူဝါဒ လိုအပ္ေနေၾကာင္း တိုင္းရင္းသားေရးရာႏွင့္ ျပည္တြင္းၿငိမ္း ခ်မ္းေရး အဖြဲ ႕အတြင္းေရး မွဴး ေဒၚဒြဲဘူက ဆိုသည္။
“ျမန္မာျပည္မွာက ဖယ္ဒရယ္ဆိုတာ ျပည္နယ္ႏွင့္ တုိင္းေဒသႀကီးမွာ အတုျဖစ္ေနတယ္ေလ။ အဆင့္အတန္းတူ မျဖစ္ေနဘူးေလ။ ကိုယ့္ယဥ္ေက်းမႈ၊ ကိုယ့္ေနရာ၊ ကိုယ့္နယ္ေျမ၊ ကိုယ့္ေဒသထြက္ သံယံဇာတ၊ လုိက္ၿပီးကိုယ့္ ဟာကိုယ္ ဥပေဒျပဳခြင့္ရိွရမယ္။” ဟု ေဒၚဒြဲဘူက ေျပာသည္။
တုိင္းရင္းသားေရးရာ စာေပႏွင္႔ယဥ္ေက်းမႈအား ေလ့လာၿပီးေနာက္ ျပည္ေထာင္စုလႊတ္ေတာ္တြင္ ျပန္ လည္ တင္ျပေတာင္းဆိုသြား မည္ျဖစ္ကာ အေျခခံဥပေဒပါတုိင္းရင္းသားအေရးကိစၥမ်ားအား ျပန္လည္ျပင္ဆင္ေရး သား သြားမည္ျဖစ္ေၾကာင္း ေဒၚဒြဲဘူက ဆက္ေျပာသည္။
ကခ်င္ျပည္နယ္တြင္မူ အခြန္ကိစၥမ်ားႏွင့္ပတ္သက္၍ ကခ်င္ျပည္နယ္ႏွင့္ကိုက္ညီေသာ ဥပေဒျပဳခြင့္ လုပ္ေဆာင္ သြားမည္ျဖစ္ေၾကာင္း ကိုလည္း သိရသည္။
“ခုက ျပည္ေထာင္စုမွာပဲ လုပ္ပိုင္ခြင့္ေတြက သူတို႔ဆီမွာပဲေလ အကုန္ပံုေနတယ္။ ဒီတိုင္းရင္းသား စာေပ၊ယဥ္ေက်းမႈ အကုန္ေပ့ါ။ ျပည္နယ္ႏွင့္ တုိင္းေဒသႀကီးေတြကလည္း လုပ္ပိုင္ခြင့္ ျပန္ခြဲေဝေပးရမယ္။ တုိင္းရင္း သားအေရးကို တိုင္းရင္းသား လက္ထဲအပ္ရမယ္။” ဟု ဆက္လက္ၿပီး ေဒၚဒြဲဘူက ဆက္ေျပာသည္။
